Stichting NLT ondersteunt drie digitale initiatieven die Nederlandstalige literatuur in vertaling zichtbaar, toegankelijk en bruikbaar maken voor onderzoek.
Onderzoeksinfrastructuur
DLBT
De Digital Library and Bibliography for Literature in Translation and Adaptation (DLBT) is een onderzoeksinfrastructuur die vertalingen en documenten over de receptie ervan opslaat, beheert en analyseert, en archiveringsdiensten aanbiedt. Sinds de oprichting aan de Universiteit van Wenen in 2015 zijn circa 50.000 vertaalgerelateerde datasets en meer dan 20.000 datasets over receptiedocumenten in meer dan 100 talen gecreëerd.
Als open-accessinfrastructuur is de DLBT niet gebonden aan beperkingen in tijd, ruimte of taal. Ze biedt een innovatief, gecentraliseerd systeem dat een digitale bibliotheek van primaire (vertaalde) literatuur combineert met een collectie gedigitaliseerde secundaire bronnen en andere materialen. Daarnaast biedt zij bibliografische metadata en aanvullende links en hulpmiddelen voor de visualisatie van volledige teksten, metadata en statistische overzichten.
Literatuur in vertaling
DLIT
De perifere positie van het Nederlands in het culturele wereldsysteem betekent niet dat er weinig uit het Nederlands wordt vertaald. De afgelopen decennia is de belangstelling voor Nederlandse en Vlaamse literatuur toegenomen, vooral in andere ‘kleine’ taalculturen, zoals die in Centraal-Europa. De in DLIT gepresenteerde artikelen richten zich op minder bekende, maar interessante circulatierichtingen, zonder de belangrijkste vertaalroutes uit het oog te verliezen.
Hoewel in de afgelopen decennia ongeveer een kwart van de vertalingen van literatuur uit het Nederlands naar het Duits is gemaakt, illustreert DLIT steeds weer de opmerkelijke successen van de Nederlandse literatuur in Zweden, Roemenië en Italië.
AI en context
iConTxt
Het iConTxt-project voegt geavanceerde kunstmatige intelligentie toe aan de DLBT om het volledige potentieel van de unieke meertalige collecties te ontsluiten. De DLBT is een van de meest omvangrijke en gezaghebbende bronnen over Nederlandstalige literatuur in vertaling, maar veel materiaal blijft moeilijk toegankelijk door taalbarrières. iConTxt pakt dit probleem rechtstreeks aan.
Het project is ontwikkeld door acht Europese universiteiten, samen met de Universiteitsbibliotheek Wenen en het Computercentrum van de Universiteit Wenen. Met behulp van grote taalmodellen (LLM’s) verrijkt iConTxt metadata en genereert Engelstalige samenvattingen, analyses en nieuwe contextuele kennis.